الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
36
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مشمول رحمت خداوند شويد « ( اعراف - 204 ) . روشن است كه تنها با گوش دادن آيات قرآن انسان مشمول رحمت خداوند نمىشود ، بلكه اين يكى از مقدمات است و مقدمات ديگر آن فهم و درك آيات ، و سپس به كار بردن دستوراتى است كه در آنها آمده ، لذا در اين گونه موارد نمىتوان تنها با وجود يك مقدمه ، حكم قطعى به حصول نتيجه كرد ، بلكه بايد به صورت يك حكم احتمالى بيان گردد ، و به عبارت ديگر اين گونه تعبيرات در كلام الهى يك نوع بيدار باش و توجه دادن شنونده به اين است كه غير از اين مقدمه شرائط و مقدمات ديگرى نيز براى رسيدن به مقصد لازم است ، فى المثل براى درك رحمت خدا غير از گوش فرا دادن به قرآن ، عمل به آن هم لازم است . درباره آيه مورد بحث اين سخن نيز كاملا مصداق دارد زيرا از بين رفتن قدرت كافران تنها با دعوت مؤمنان و تشويق آنها به جهاد نيست ، بلكه به دنبال آن ، اجراى برنامههاى ديگر جهاد لازم است تا هدف نهايى را تحقق بخشد . بنا بر اين هيچ لزومى ندارد كه اين گونه كلمات را هنگامى كه در كلام خدا به كار مىرود از معنى حقيقى منصرف نمائيم ( 1 ) .
--> ( 1 ) راغب در كتاب مفردات احتمال ديگرى در تفسير اين گونه كلمات ( عسى و مانند آن ) ذكر كرده است و آن اينكه اين تعبيرات براى اميدوارى دادن به مخاطب و شنونده است نه اينكه اميدوارى گوينده را بيان كند و به عبارت روشنتر هنگامى كه خداوند مىگويد عسى و لعل معنى آن « اميدوارم » نيست بلكه معنى آن اين است كه « اميدوار باشيد » مىباشد .